Hoe verander je de economie?

Hoe verander je de economie?

september 18, 2017 1:33 pm
Er was eens een gierig mannetje dat schapen hield in een stal. Omdat het voedsel voor de schapen hem te duur was, had hij een slim plan bedacht. Iedere dag zou hij de schapen een paar gram voedsel minder geven. Omdat het maar een klein verschil was met de dag ervoor, zouden de schapen het natuurlijk niet direct merken. En zo begon het gierige mannetje met het besparen op kosten. Al na een paar weken had hij vele euro’s bespaard. Maar na precies drie maanden kwam hij op een ochtend de stal binnen en waren al zijn schapen dood. Een grote woede maakte zich van het mannetje meester; nog slechts enkele dagen en hij had deze schapen niet meer hoeven voederen, nu moest hij weer helemaal opnieuw beginnen!
Lees verder

Is het nog wel verantwoord hout te verbranden?

augustus 21, 2017 12:07 pm
Over bomen, hout stoken, fijnstof en klimaat Voor de een is een boom een luchtververser. Voor de ander een sta in de weg. Of men haat de vallende blaadjes. Sommigen houden juist weer erg van bomen, vanwege de schaduw, de prachtige bloesem of de noten die ervan afkomen. Bomen worden zelfs geknuffeld uit pure bewondering. Zo zijn er nog talloze variaties. Helaas worden er nog massaal bomen gekapt en hele bossen gaan tegen de vlakte. In deze tijd van gevaarlijke klimaatverandering is echter een nieuwe kijk op bomen dringend gewenst, of je ze nu mooi vindt of niet. Ze zijn namelijk meer dan ooit van levensbelang geworden. Misschien moet er zelfs een moratorium komen op het kappen van bomen, vooral als men het hout wil gaan verbranden. Daarbij komt onvermijdelijk ook de vraag op: is het nog wel verantwoord hout te verbranden? 
Lees verder

Van poep uit de kraan naar blije boeren en burgers

juli 20, 2017 7:57 am
In de Staten van Noord Brabant is vrijdag 7 juli een voorstel besproken voor een versnelling van de transitie veehouderij. Brabantse boeren en hun organisaties zijn al te hoop gelopen tegen dit voorstel, maar een werkbaar alternatief heb ik nog niet gezien. Burgers en natuurbeschermers laten niet na om de noodzaak te benadrukken, maar zijn ook niet echt tevreden. Die noodzaak voor een snelle transitie blijkt sterk uit het feit dat er steeds vaker drinkwaterputten gesloten moeten worden omdat de diepe ondergrond vervuild is met gier. Ik denk dat een situatie waarbij beide groepen tot een vergelijk komen met wederzijds voordeel mogelijk is. Op 14 juli was er in het programma Nieuwsuur een item over mestverwerking tot biogas. Volgens milieuhoogleraar Lucas Reijnders levert dat nul milieuwinst op. Wel gaat er voor 2,5 miljard Euro subsidie naar toe. Wat mij verbaast is dat met alleen al het geld voor de ontwikkeling van mestverwerking (2,5 miljard) je elke melkveehouder (17.000 bedrijven in Nederland) met 1.5 miljoen Euro naar Benidorm kunt sturen voor de rest van zijn/haar leven. Dit is een win-winsituatie voor Spanje en Nederland.
Lees verder

De economische wetenschap en het milieu (deel 2)

juni 26, 2017 8:48 am
In het artikel “Ons geldsysteem en het milieu” van 13 juni werd uitgelegd waarom voor de transitie naar een ecologisch duurzame economie en maatschappij een nieuw financieel systeem nodig is, waarbij het recht tot geldschepping weer toevalt aan de staat in plaats van zoals nu, aan private, winstgerichte banken. Enerzijds is dat omdat geldschepping in het huidige systeem, bij kredietverlening door banken, resulteert in schuld, renteverplichtingen en daarmee groeidwang. Anderzijds is het omdat het huidige geldsysteem de overheid de middelen onthoudt om de transitie te financieren. De overgang naar een systeem van publieke geldcreatie zou banken het recht ontnemen om uit het niets geld te scheppen door bedragen uit te lenen en vervolgens over die leningen rente in rekening te brengen. Dat is natuurlijk niet iets waar de banken op zitten te wachten, en het valt dan ook te verwachten dat banken op alle mogelijke manieren de transitie naar een nieuw systeem zullen proberen te voorkomen.
Lees verder

Naar een effectieve en rechtvaardige aanpak van belastingontwijking

juni 21, 2017 2:26 pm
Belastingontwijking is hot. De enquêtecommissie fiscale constructies doet haar best de bulk van de ijsberg, waarvan het puntje tevoorschijn kwam in de uitgelekte administratie van de Mossack Fonnseca in Panama, boven water te krijgen. De Curaçaose trustadviseur Gregory Elias werd daarin volgens het Financial Dagblad 312 keer genoemd. Op de vraag van wat hij vond van belastingontwijking zegt hij: het gaat niet om belastingontwijking, maar om belastingbesparing: “ik bekijk wat de regels zijn en die regels maak ik niet… ik kijk alleen hoe ik er handig gebruik van kan maken”. Rolling Stones en U2/Bono adviseur en zaakwaarnemer en directeur van Promogroup, Jan Favié beweerde voor de commissie dat je twee dingen niet kunt ontwijken: de dood en de belastingen. Intussen weten we ook dat wereldwijd naar schatting 5.500 miljard dollar is geparkeerd bij 2,2 miljoen brievenbusfirma’s, voor het overgrote deel om aan aan het zicht van de fiscus te onttrekken. Het wegsluizen van winsten, beeldrechten, royalty’s en sponsoropbrengsten – is een Nederlandse specialiteit. Zo ook van bekende voetballers met de nieuwe onthullingen van een draaicirkel voor voetbalspelers in het Nederlandse Naarden. Met de geliefde talkshowgast Peter Paul de Vries (NRC, 12 mei 2017) als belangrijke belanghebbende belegger en opkoper van bedrijven: ”zolang de regels zulk gesjoemel in Nederland en wereldwijd mogelijk maken, zal belastingontwijking en -ontduiking een zeer lucratieve bezigheid blijven. Zoals de ‘koning van de belastingontwijking’ Toine Manders het zegt tegen de Volkskrant (16 juni 2017): “belasting is een soort gelegaliseerde roof en daarom is belastingontwijking een moreel recht”. Kortom, er zal echt wat aan de regels moeten veranderen. Luxleaks, Panamapapers, Naardenleaks…?
Lees verder

Ons geldsysteem en het milieu (deel 1)

juni 9, 2017 7:47 pm
Weinig mensen zullen een verband leggen tussen ons geldsysteem en het milieu, vooral wat betreft de aanpak van de milieuproblemen waar onze maatschappij zich voor geplaatst ziet. Dat komt omdat vrijwel iedereen ons geldsysteem als een gegeven beschouwt, niet als iets wat veranderd zou kunnen en moeten worden. Weinig mensen realiseren zich hoe nieuw geld “gemaakt” wordt. Politici, de media, en zelfs veel economen denken dat geld gecreëerd wordt door de centrale bank, die het via private banken doorsluist naar de maatschappij. Dat klopt niet: in werkelijkheid wordt geld gecreëerd door private banken bij de kredietverlening, door een boekhoudkundige handeling. Uit het niets dus eigenlijk. Al het girale geld, rond 97% van de totale geldhoeveelheid, wordt zo “gemaakt”. Alleen de resterende 3%, bestaande uit munten en bankbiljetten, komt van de centrale bank.
Lees verder

De circulaire economie: voorbij de pioniersfase

mei 12, 2017 2:24 pm
Paddestoelen op koffiedik kweken: het is inmiddels het schoolvoorbeeld van de ‘gezellige’ circulaire economie. Niet weg te slaan uit de meetups en kennelijk nog altijd op eenzame hoogte als het gaat om creatieve, circulaire overtuigingskracht. (De oesterzwammen hebben op het circulaire podium slechts de verhuurde spijkerbroeken van Mud Jeans en de geleasete verlichting van Philips naast zich te dulden.) Het is dan ook een goed verhaal. Al die jaren hebben we de zwarte derrie weggegooid terwijl er goud onder onze handen bleek te liggen. Volgens Gunter Pauli kunnen oesterzwammen gekweekt op de prut van ons bakje troost wel zes keer meer geld in het laatje brengen dan de koffie zelf (Tegenlicht, 2 april). Zés keer de omzet van Nescafé, DE, Segafreddo, Illy, Peeze, Van Nelle, Starbucks en de rest bij elkaar! De koffiesector is goed voor een slordige honderd miljard dollar per jaar, dus dat is niet niks.
Lees verder

Nieuwe Economie tijdens de People’s Climate March

april 18, 2017 10:50 am
Ga je op zaterdag 29 april van 14:00 tot 17:00 meelopen met de People's Climate March? Loop mee met de Beweging van de Nieuwe Economie. We starten vanaf Museumplein dwars door Amsterdam! Wij lopen mee omdat we geloven dat hogere klimaatambitie gepaard zal moeten gaan met een andere koers voor ons economisch systeem. De overheid moet haar verantwoordelijkheid nemen, bijvoorbeeld door het tegenhouden van CETA na de zomer, maar er is nog veel meer. Je kunt je in die klimaatparade aansluiten bij het blok Nieuwe Economie, door je aan te melden via dit formulier.
Lees verder

Een transitie: de burger wordt producent

april 11, 2017 1:57 pm
Je kent ze wel, van die rekenmodelletjes over het rendement van zonnepanelen met hun terugverdientijd. Interessante kost, waarmee men hoopt twijfelaars over de streep te trekken. En natuurlijk lijkt het me prachtig als veel daken overal ter wereld bedekt raken met zonnepanelen, zodat de onderliggende woningen, kantoren en bedrijven de opgewekte energie direct kunnen gebruiken. Waarom het denken over terugverdientijd hierbij centraal staat, blijft voor mij een raadsel. Ik hoor namelijk nooit iemand over de terugverdientijd als doorslaggevend argument bij de keuze van een type auto, of over de terugverdientijd van een gezellig weekend met het gezin. Kortom, er zijn mogelijk andere redenen waarom we zonnepanelen op daken willen leggen. Bijvoorbeeld omdat het leuk is om energieproducent te zijn. Ik zou dan ook graag vanuit een voorbeeld van de energieproductie deze manier van kijken willen uitwerken: dat van lokale productie. Door burgers.
Lees verder

Business Modellen voor de Circulaire Economie

april 3, 2017 1:12 pm
Waarom maak je van jouw bedrijf een kringloopbedrijf? We moeten efficiënter omgaan met schaarse grondstoffen, want die raken anders snel op. Ook de Nederlandse overheid is overtuigd van de noodzaak voor een circulaire economie. Met het Rijksbrede programma circulaire economie legt het Rijk de ambitie neer om in 2030 50% minder grondstoffen te gebruiken. In 2050 moet dat 100% zijn. Maar het aantal bedrijven dat nu concreet aan de slag is met circulaire economie, is nog maar op één hand te tellen. Er moet dus nogal wat gebeuren om die omslag te maken. “We verbruiken met elkaar veel te veel bronnen" zegt Jan Jonker, Hoogleraar Duurzaam Ondernemen aan de Radboud Universiteit te Nijmegen. “We moeten naar een circulaire economie waarbij we kijken hoe we producten vanaf het begin kunnen hergebruiken. Dat gaat dus niet alleen om recyclen, maar ook om het ontwerpen van producten met de kringloop in gedachte. Voor metaal of papier is zo’n kringloop nog relatief simpel, maar bij textiel of een smartphone wordt dat een heel ander verhaal.” Geld niet de enige waarde “De kern van circulaire economie is voor mij dat grondstoffen binnen een kringloop worden gehouden. Dat is dus een materiële, economische kringloop. Met dat sluiten van kringlopen creëer je waarde. Een waarde die we niet alleen uitdrukken in termen van financiële of economische waarde, maar ook in andere waarden. Zoals ecologische impact door grondstoffen in de regio te houden en vervoersbewegingen te verminderen.”  Een nieuw perspectief voor bedrijven “Overstappen naar een circulaire economie betekent dat een organisatie een ander perspectief krijgt. Want een kringloop sluiten doe je altijd met anderen. Door de tijd heen kom je samen met anderen in de keten tot waardecreatie. Samen denk je na hoe je een kringloop sluit" zegt Jan Jonker. Een Circulair Economie - event op 18 en 19 mei Het landelijke onderzoek naar Business Modellen voor de Circulaire Economie (BMCE) leverde ruim 2800 reacties op. Er zijn 800 enquêtes ingevuld en 4.800 cases bekeken die laten zien hoe je tot een kringloop-oplossing komt. Vervolginterviews ontsluiten dieper inzicht en er ontstaat zo een unieke lijst van de echte CE voorbeelden in Nederland. De resultaten presenteren prof. Jan Jonker en zijn team tijdens een tweedaags event op 18 en 19 mei. De organisatie laat het volgende weten: Op 18 mei is er de conferentie BMCE in de Eusebiuskerk te Arnhem waar de onderzoeksresultaten bekend worden gemaakt. Aansluitend is er buiten een bijzonder CE Markt waar u kennis kunt maken met uiteenlopende CE initiatieven en producten. Op 19 mei zijn er de BMCE Regiotours: u kunt dan diverse locaties gaan kijken bij ondernemers in Oost Nederland die de CE in de praktijk brengen. Je krijgt tijdens de conferentie inzicht in de 'stand van het land' in circulaire economie, concrete bouwstenen om er mee aan de slag te gaan en de inzichten en toekomstvisies van de top van de overheid en de Rabobank. Er is een overzicht van de 100 + circulaire koplopers in Nederland. En bovenal: deze conferentie en de markt zijn vooral leuk, tastbaar, non-fundamentalistisch, geschikt voor iedereen, praktisch en leerzaam. Het is een 'offer you can't refuse': alle tools voor de eerste stap van jouw persoonlijke circulaire toekomst, in één programma bij elkaar op een plek. De activiteiten op 18 en 19 mei zijn afzonderlijk te bezoeken. De CE Markt en de BMCE regiotour zijn gratis toegankelijk en worden georganiseerd in samenwerking met CIRCLES. Deelnemen? Meedoen? Meer informatie via de website Conferentie Circulaire Businessmodellen Waar: Eusebiuskerk Arnhem, 18 mei 2017
Lees verder