De Grote Transitie

Manifest voor een duurzame en solidaire economie

Van poep uit de kraan naar blije boeren en burgers

In de Staten van Noord Brabant is vrijdag 7 juli een voorstel besproken voor een versnelling van de transitie veehouderij. Brabantse boeren en hun organisaties zijn al te hoop gelopen tegen dit voorstel, maar een werkbaar alternatief heb ik nog niet gezien. Burgers en natuurbeschermers laten niet na om de noodzaak te benadrukken, maar zijn ook niet echt tevreden. Die noodzaak voor een snelle transitie blijkt sterk uit het feit dat er steeds vaker drinkwaterputten gesloten moeten worden omdat de diepe ondergrond vervuild is met gier.

Ik denk dat een situatie waarbij beide groepen tot een vergelijk komen met wederzijds voordeel mogelijk is. Op 14 juli was er in het programma Nieuwsuur een item over mestverwerking tot biogas. Volgens milieuhoogleraar Lucas Reijnders levert dat nul milieuwinst op. Wel gaat er voor 2,5 miljard Euro subsidie naar toe. Wat mij verbaast is dat met alleen al het geld voor de ontwikkeling van mestverwerking (2,5 miljard) je elke melkveehouder (17.000 bedrijven in Nederland) met 1.5 miljoen Euro naar Benidorm kunt sturen voor de rest van zijn/haar leven. Dit is een win-winsituatie voor Spanje en Nederland. (meer…)

De economische wetenschap en het milieu (deel 2)

In het artikel “Ons geldsysteem en het milieu” van 13 juni werd uitgelegd waarom voor de transitie naar een ecologisch duurzame economie en maatschappij een nieuw financieel systeem nodig is, waarbij het recht tot geldschepping weer toevalt aan de staat in plaats van zoals nu, aan private, winstgerichte banken. Enerzijds is dat omdat geldschepping in het huidige systeem, bij kredietverlening door banken, resulteert in schuld, renteverplichtingen en daarmee groeidwang. Anderzijds is het omdat het huidige geldsysteem de overheid de middelen onthoudt om de transitie te financieren. De overgang naar een systeem van publieke geldcreatie zou banken het recht ontnemen om uit het niets geld te scheppen door bedragen uit te lenen en vervolgens over die leningen rente in rekening te brengen. Dat is natuurlijk niet iets waar de banken op zitten te wachten, en het valt dan ook te verwachten dat banken op alle mogelijke manieren de transitie naar een nieuw systeem zullen proberen te voorkomen. (meer…)

Naar een effectieve en rechtvaardige aanpak van belastingontwijking

Belastingontwijking is hot. De enquêtecommissie fiscale constructies doet haar best de bulk van de ijsberg, waarvan het puntje tevoorschijn kwam in de uitgelekte administratie van de Mossack Fonnseca in Panama, boven water te krijgen. De Curaçaose trustadviseur Gregory Elias werd daarin volgens het Financial Dagblad 312 keer genoemd. Op de vraag van wat hij vond van belastingontwijking zegt hij: het gaat niet om belastingontwijking, maar om belastingbesparing: “ik bekijk wat de regels zijn en die regels maak ik niet… ik kijk alleen hoe ik er handig gebruik van kan maken”.

Rolling Stones en U2/Bono adviseur en zaakwaarnemer en directeur van Promogroup, Jan Favié beweerde voor de commissie dat je twee dingen niet kunt ontwijken: de dood en de belastingen. Intussen weten we ook dat wereldwijd naar schatting 5.500 miljard dollar is geparkeerd bij 2,2 miljoen brievenbusfirma’s, voor het overgrote deel om aan aan het zicht van de fiscus te onttrekken. Het wegsluizen van winsten, beeldrechten, royalty’s en sponsoropbrengsten – is een Nederlandse specialiteit. Zo ook van bekende voetballers met de nieuwe onthullingen van een draaicirkel voor voetbalspelers in het Nederlandse Naarden. Met de geliefde talkshowgast Peter Paul de Vries (NRC, 12 mei 2017) als belangrijke belanghebbende belegger en opkoper van bedrijven: ”zolang de regels zulk gesjoemel in Nederland en wereldwijd mogelijk maken, zal belastingontwijking en -ontduiking een zeer lucratieve bezigheid blijven. Zoals de ‘koning van de belastingontwijking’ Toine Manders het zegt tegen de Volkskrant (16 juni 2017): “belasting is een soort gelegaliseerde roof en daarom is belastingontwijking een moreel recht”. Kortom, er zal echt wat aan de regels moeten veranderen.

Luxleaks, Panamapapers, Naardenleaks…?

(meer…)

Ons geldsysteem en het milieu (deel 1)

Weinig mensen zullen een verband leggen tussen ons geldsysteem en het milieu, vooral wat betreft de aanpak van de milieuproblemen waar onze maatschappij zich voor geplaatst ziet. Dat komt omdat vrijwel iedereen ons geldsysteem als een gegeven beschouwt, niet als iets wat veranderd zou kunnen en moeten worden. Weinig mensen realiseren zich hoe nieuw geld “gemaakt” wordt. Politici, de media, en zelfs veel economen denken dat geld gecreëerd wordt door de centrale bank, die het via private banken doorsluist naar de maatschappij. Dat klopt niet: in werkelijkheid wordt geld gecreëerd door private banken bij de kredietverlening, door een boekhoudkundige handeling. Uit het niets dus eigenlijk. Al het girale geld, rond 97% van de totale geldhoeveelheid, wordt zo “gemaakt”. Alleen de resterende 3%, bestaande uit munten en bankbiljetten, komt van de centrale bank. (meer…)