De Grote Transitie

Manifest voor een duurzame en solidaire economie

Nieuwe Democratie op wijk- en dorpsniveau

In vroeger tijden had ‘de onderkant van de maatschappij’ de overheid hard nodig, vooral als bescherming tegen de grillen van grootgrondbezitters en industriebaronnen. Inmiddels is de wet- en regelgeving zo’n ingewikkelde jungle geworden dat de mensen aan de onderkant van de maatschappij er eerder last dan voordeel van hebben. Om het tij te keren, moeten we experimenteren met radicale vormen van zelfbeheer op wijk- en dorpsniveau. Wat zijn de eerste ervaringen en hoe kan het beter?

trabajo, techo en tierra

Ieder mens heeft recht op de 3 t’s: trabajo (werk), techo (huis) en tierra (grond). Dit was de opvatting van de Katholieke Kerk, althans volgens paus Franciscus in het unieke interview in de Utrechtse daklozenkrant Straatnieuws, in november 2015.

Werk en een huis, dat is duidelijk maar wat moeten we met dat derde recht? Vroeger had menigeen – zelfs in de stad – een lapje grond om wat groenten te verbouwen, of een varken te houden. Omdat loon of andere inkomstenbronnen niet voldoende waren om alle monden te voeden. Maar die tijden zijn hier toch allang voorbij!

Of moeten we dit drieluik eerder symbolisch opvatten? Zoals de Heilige Drie-eenheid ook naar iets anders verwijst. Werk staat voor inkomen, plus zingeving en status. Een huis is een privé-plek waar je beschermd bent tegen wind en regen, tegen dieven en nieuwsgierige buren. Dan staat grond symbool voor de naaste omgeving die je deelt met andere mensen. Zowel in positieve als in negatieve zin. Positief als je gezamenlijk een buurtfeest organiseert, spullen bij elkaar kunt lenen of groenten uit de volkstuin met elkaar deelt. Negatief als je last hebt van je buren of buurtgenoten, door geluidsoverlast of ander asociaal gedrag. (meer…)

Stabilisatie Mondiale Voetafdruk lijkt bereikt!

Earth Overshoot Day 2018: 1 augustus

In precies zeven maanden tijd hebben we als mensheid het gehele natuurlijke jaarbudget van 2018 opgebruikt. Earth Overshoot Day (EOD) valt dit jaar op 1 augustus. Vanaf die datum komen we in de fase van overshoot, ofwel de overbelasting van de Aarde, volgens de gegevens van het Global Footprint Network (GFN), een internationaal duurzaamheidsnetwerk met kantoren in Noord-Amerika, Europa en Azië. In 2014 viel EOD nog op 19 augustus, en elk jaar schoof de datum enkele dagen naar voren. Een teken van toenemende overshoot. Maar vorig jaar was EOD op 2 augustus, en dit jaar maar een 1 dag eerder. Is een stabilisatie bereikt van de tot nu toe steeds toenemende overbelasting van de Aarde?

(meer…)

Is Rwanda een voorbeeld van Doughnut Economics?

Afgelopen week las ik een artikel in The Economist over de invoerrechten die Rwanda hanteert op de import van tweedehands kleding. En moest toen onwillekeurig denken aan het boek van Kate Raworth, Doughnut Economics. Waarschijnlijk vanwege haar bezoek aan Nederland. Ongetwijfeld ziet u nu nog geen verband met invoerrechten op tweedehands kleding, wat aanvankelijk bij mij ook het geval was. Straks wel, naar ik hoop.

(meer…)

Verdwenen insecten, pesticiden en de noodzaak van ecologisch herstel

 ‘Aantal insecten in Duitsland dramatisch afgenomen’ kopte de NRC op 18 oktober. De krant meldde een gemiddelde afname van insectenpopulaties van 76 tot maar liefst 82 procent[1]. Het is zeer waarschijnlijk dat neonicotinoïden, ofwel systemische pesticiden, deze sterfte veroorzaken. Toch zijn veel van deze stoffen vrij verkrijgbaar op de markt. Hoe kan dat? Wat is de impact op onze ecosystemen? En: in hoeverre is er hoop op herstel?

Tijdens de ‘Earth Summit’, een internationale conferentie van de Verenigde Naties in 1992, formuleerden bedrijfsleven, overheden en NGO’s ‘Agenda 21’, een verklaring met 27 principes bedoeld als leidraad voor duurzame ontwikkeling. Principe 15, het voorzorgsprincipe, luidt: ‘Teneinde het milieu te beschermen zullen staten naar hun vermogen op grote schaal het voorzorgsprincipe moeten toepassen. Daar waar ernstige of onomkeerbare schade dreigt, dient het ontbreken van volledige wetenschappelijke zekerheid niet als argument te worden gebruikt voor het uitstellen van kosteneffectieve maatregelen om milieuaantasting te voorkomen’[cursivering auteur].
(meer…)